Niniejsza notatka zawiera moje osobiste doświadczenia podczas rehabilitacji ręki, łokcia, barku i łopatki. Zaznaczam, że nie jest to instrukcja, tylko opis doświadczeń. Na mnie może działać w określony sposób, na kogoś innego w inny, dlatego należy się zwrócić do specjalisty.
 
​
 
| Rodzaj Stymulacji 
 
**NMES** (Neuromusc`ular Electrical Stimulation) zapobieganie zanikowi (atrofii), wzmacnianie, uczenie mięśni "na nowo" pracy. Stosowana, gdy jest mały lub żaden ruch, a nerw jest nienaruszony. Natomiast **FES** (Functional Electrical Stimulation)  wykorzystuje się do skurczu mięśnia w celu wykonania "czynności" (np. chwytanie, chodzenie). 
 
Miejsca Przyklejenia Elektrod i Nastawy Urządzenia
 
**Ważna uwaga:** Elektrody należy umieszczać na **brzuścu mięśnia** (jak mówi wikipedia: stanowi centralną część mięśnia, znajdującą się pomiędzy ścięgnami.)
lub w punkcie motorycznym (Przegląd od AI: punkt motoryczny mięśnia to miejsce na skórze, gdzie nerw ruchowy wnika do mięśnia), co zapewnia najbardziej komfortowy i efektywny skurcz. Skóra musi być czysta i sucha (bez balsamów). Elektrody powinny być oddalone od siebie o co najmniej 1 cal (2,54 cm) lub 3 cm, aby stymulacja działała prawidłowo.
 
Ręka i Dłoń (Nadgarstek/Palce)
 
Główny cel: Poprawa otwierania dłoni (wyprost palców i nadgarstka), które jest często ostatnią funkcją wracającą po udarze. Mięśnie pracujące to prostowniki nadgarstka i palców . Elektrody na przedramieniu, już prawie przy łokciu (po stronie górnej). Około 3cm od siebie. 
do zaciskania zginacze palców/ręki (do ćwiczenia chwytu/puszczania stosuje się tryb FES). Na przedramieniu, w obszarze zginaczy (po stronie dłoniowej, od spodu, też już w okolicy łokcia).
 
Łokieć
 
Główny cel: nauka zginania/wyprostu łokcia lub zarządzanie spastycznością mięśni zginających.
Wzmacnia LUB rozluźnia zginacze/biceps). Na tylnej części ramienia (triceps).
 
Bark i Łopatka
 
Główny cel: Leczenie podwichnięcia barku. Mięśnie rotatorów barku.
 
II. Nastawy Urządzenia i Programy
 
Ustawienia zależą od celu czy chcemy wzmocnić/nauczyć mięsień na nowo (dla rozluźnionych, słabych mięśni) lub czy ma to być relaksacja dla spiętych, spastycznych mięśni.
 

1. Programy dla **Rozluźnionych/Słabych Mięśni** (NMES/FES)
Celem jest uzyskanie **silnego, funkcjonalnego skurczu mięśnia**, który pacjent próbuje wykonać samodzielnie. Najlepsze efekty uzyskuje się, gdy pacjent aktywnie próbuje poruszyć kończyną podczas stymulacji.
Uważam, że automatyczne programy są dobre. Ktoś nad tym spędził mnóstwo czasu testując i prowadząc badania. Moim zdaniem nie ma powodu, żeby im nie ufać. Ważny jest rodzaj prądu. Niemniej, dla tych którzy lubią "sami" opisuję jakich parametrów używam. 
 
Nastawy dla Ręki/Ramienia
 
Tryb  NMES lub FES.**Częstotliwość (Frequency, Hz) 20 – 50 Hz**. Zapewnia trwały skurcz; niższe częstotliwości (20–35 Hz) są bardziej komfortowe i mniej męczące.
**Szerokość Impulsu (jak długo ma trwać pojedynczy skurcz) 250 – 300 µs** (mikrosekund). Dłuższe impulsy zapewniają silniejszy skurcz, ale mogą być mniej komfortowe.
**Amplituda (intensywność, jak mocno, mA - miliampery)**. Najwyższa możliwa do tolerowania, która wywołuje widoczny i silny skurcz. Zaczyna się od zera i powoli zwiększa.
W niektórych stymulatorach da się ustawić też:
**Ramp Up (Czas Narastania) 1 – 2 sekundy**. Zapewnia komfort, zapobiegając nagłemu skurczowi **Cykl Pracy/Odpoczynku (Duty Cycle)**  Wzmacnianie mięśni: 5 sekund ON, 10 sekund OFF FES/ruch funkcjonalny: 5 sekund ON, 5 sekund OFF. Wzmacnianie wymaga dłuższego odpoczynku, aby zapobiec zmęczeniu.
**Czas trwania sesji*.  Zwykle 15 – 30 minut**, 5 razy w tygodniu. Rehabilitacja to maraton, nie sprint; zwiększanie czasu stymulacji jest korzystne.
 
2. Programy dla **Spiętych/Spastycznych Mięśni**
 
Stymulacja elektryczna nie jest długoterminowym rozwiązaniem spastyczności, ale działa tymczasowo, ułatwiając inne terapie (efekt mierzony w minutach).
**stymulacja Antagonisty** (przeciwnego mięśnia). Stymulacja mięśnia przeciwnego do spastycznego (np. tricepsa, jeśli biceps jest spastyczny). Wywołuje to odruch rdzeniowy zwany **hamowaniem wzajemnym**, który tymczasowo relaksuje spastyczny mięsień. 
Stymulacja powinna trwać co najmniej 10 minut żeby mięsień rozluźnić.
 
3. Podwichnięcie Barku
 
Stosuje się NMES na mięśnie wokół barku (np. stożka rotatorów) w celu ich wzmocnienia i utrzymania głowy kości ramiennej we właściwej pozycji.
 **Ciągła stymulacja cykliczna** Używana przez dłuższy czas (np. 60 minut), aby utrzymać skurcz mięśni stabilizujących barku.
 
Najlepsze Źródła moim zdaniem:
 
1. "Electrical Stimulation Therapies and Technology • Lucinda Baker, PhD". Doskonałe źródło wyjaśniające podstawy kontroli motorycznej, wykorzystanie stymulacji dla spastyczności (stymulacja antagonisty), oraz role NMES/FES w ułatwianiu ruchu.
2. "Stroke Rehabilitation: Use of electrical stimulation to help arm and hand recovery", oraz "Stroke Rehabilitation: Use of electrical stimulation to help the fingers be able to open and close". ** Zawierają praktyczne, krok po kroku, instrukcje dotyczące programowania urządzenia (tryby S, A, D), wyboru parametrów (PW, PR, On/Off), umiejscowienia elektrod na przedramieniu i integracji stymulacji z aktywnościami funkcjonalnymi (chwytanie/puszczanie).
3.  Electrical Stimulation: Electrode Placement & Key Parameters Explained" oraz " What is Electrical Stimulation?". ** Oferują kluczowe szczegóły techniczne dotyczące przygotowania skóry, optymalnego rozmieszczenia elektrod (brzusiec mięśnia, 3 cm odstępu) oraz wyjaśnienia kluczowych parametrów (częstotliwość, szerokość impulsu, cykl pracy) w kontekście rehabilitacji kończyny górnej po urazie neurologicznym.