top of page

W kontekście rehabilitacji (szczególnie poudarowej) i fizjoterapii stosuje się kilka głównych rodzajów elektrostymulacji, które różnią się celem i mechanizmem działania.
Oto główne typy prądów w elektrostymulacji oraz ich zastosowania i różnice:
1. TENS (Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation) – przezskórna elektryczna stymulacja nerwów.
Zastosowanie i cel:
TENS koncentruje się przede wszystkim na zarządzaniu bólem.
Dostarcza niskonapięciowe prądy elektryczne przez skórę, aby zredukować ból.
Wysyła impulsy do komórek nerwowych, blokując komunikację bólu do mózgu, co jest odczuwane jako uczucie mrowienia lub wibracji.
Jest szczególnie pomocne w łagodzeniu przewlekłego bólu nerwowego (np. po udarze).
2. NMES (Neuromuscular Electrical Stimulation) – nerwowo-mięśniowa stymulacja elektryczna.
NMES (zwana również EMS – Electrical Muscle Stimulation) , wykorzystuje prąd elektryczny do wywołania skurczu mięśnia.
Zastosowanie i cel:
NMES zapobiegania zanikowi mięśni (atrofii) i uczy układ nerwowy na nowo jak kurczyć i rozkurczać mięśnie. Pomaga w pracy nad siłą i koordynacją, zwłaszcza w przypadku osłabionych mięśni (np. po udarze).
NMES działa poprzez wysyłanie impulsów elektrycznych, które udają sygnały normalnie wysyłane przez układ nerwowy, co prowadzi do skurczu mięśnia.
Wymaga, aby pacjent samodzielnie angażował mięśnie, gdy włącza się prąd.
W przeciwieństwie do TENS, NMES ma na celu wywołanie silnego skurczu mięśni i jest zazwyczaj stosowany przy wyższych intensywnościach.
3. FES (Functional Electrical Stimulation) – funkcjonalna stymulacja elektryczna
FES idzie o krok dalej niż NMES, stymulując określone mięśnie w celu wykonania ruchu.
Przykłady obejmują stymulację mięśni pomagającą w chwytaniu, chodzeniu lub podnoszeniu. FES może być stosowane na przykład do podnoszenia stopy podczas chodzenia, aby zredukować opadanie stopy (foot drop).
Stymulacja jest zsynchronizowana z ruchem, który pacjent próbuje wykonać (np. włącza się, gdy noga jest w fazie wymachu podczas chodu).
Inne Typy Elektrostymulacji
Źródła opisują również inne metody elektrostymulacji stosowane w terapii:
IFC (Interferential Current) Łagodzenie bólu (ostrego, chronicznego, pourazowego), redukcja napięcia mięśni i poprawa przepływu krwi. Podobne do TENS, ale wykorzystuje dwie krzyżujące się prądy o wysokiej częstotliwości, co pozwala im dotrzeć głębiej do tkanek niż TENS. Czasami jest to bardziej komfortowe niż TENS.
Stymulacja Rosyjska (Russian Stimulation / Kots Current) poprawa wytrzymałości mięśniowej, przyspieszenie regeneracji. Używa specjalnego rodzaju przebiegu prądu, a mianowicie sinusoidalnych przebiegów wysokiej częstotliwości (2500 Hz) dostarczanych w krótkich impulsach (bursts).
Iontoforeza (Iontophoresis) Stosowana do redukcji obrzęków, łagodzenia bólu lub rozpuszczania złogów wapnia. Wykorzystuje prąd stały (DC), co jest kluczowe do "przepychania" cząsteczek leku przez skórę, ale może powodować większe podrażnienia.
HVGS/HVPC (High-Voltage Galvanic/Pulsed Current). Redukcja obrzęków, łagodzenie bólu, relaksacja napiętych mięśni. Używany również do wspomagania gojenia przewlekłych ran. Wykorzystuje krótkie impulsy wysokiego napięcia i niskiej częstotliwości, aby dotrzeć głęboko.
VNS (Vagus Nerve Stimulation). Wspieranie neuroplastyczności i przywracanie utraconych funkcji, zwłaszcza w połączeniu z fizjoterapią. Jest to technika inwazyjna, w której urządzenie jest wszczepiane w celu stymulacji nerwu błędnego.
Kluczowe różnice
W odniesieniu do TENS, NMES i FES, kluczowe różnice sprowadzają się do celu i intensywności stymulacji:
1. TENS (Ból): Stymuluje nerwy czuciowe w celu blokowania sygnałów bólu. Używa niskiej intensywności. Nie wywołuje silnych skurczów mięśni.
2. NMES (Wzmacnianie/Reedukacja): Stymuluje nerwowo-mięśniowe połączenia, aby wywołać silne skurcze mięśni. Używa wyższej intensywności. Stosowane w celach terapeutycznych do poprawy siły i zapobiegania atrofii.
3. FES (Funkcja): To NMES, którego skurcze są zsynchronizowane w czasie z celowym, funkcjonalnym ruchem (np. chodzeniem, chwytaniem).
bottom of page

